Particle / 2010 / Ellen de Bruijne Projects / Amsterdam

Voor Particle, 2010 in Ellen de Bruijne Projects, heeft Michiel Kluiters besloten zijn praktijk, bestaande uit werken met plaatsgebonden architectonische ingrepen, uit te dagen. De uitdaging lag er in voor de derde keer op dezelfde ruimte te reageren.

In het eerste werk dat hij hier installeerde, Room 9 and 10 in 2002, veranderde Kluiters de perceptie van de galerie door middel van grootschalige foto’s van dezelfde ruimte; deze interventie breide niet alleen het visuele veld uit door een derde dimensie aan de foto’s toe te voegen, maar ook door de verborgen ‘back-stage’ van de galerie zichtbaar te maken. In zijn tweede interventie, Mesh in 2005, werd de galerie getransformeerd door de herhaling van de witte pilaren, die de navigatie van bezoekers doorkruiste en de lege ruimte tegenover de lege ruimtes van vinexwijken zette. Michiel Kluiters’ derde interventie in deze ruimte is een geometrische bal met een doorsnede van 2,5 meter bestaand uit 96 spiegelende onderdelen.

Particle is een stil, statisch, gigantisch, reflecterend object van bijna buitenaardse kwaliteit met de kracht twee niveaus van waarneming met elkaar te verbinden. Op het eerste niveau is de waarneming van de ruimte vermenigvuldigd door de gefragmenteerde weerspiegeling, terwijl het tweede niveau tegelijkertijd het onderwerp van de stille waarnemer toevoegt. De blik van de kijker wordt gedeconstrueerd en terug gekaatst in gefragmenteerde vorm, de aangenomen objectiviteit van rationele contemplatie die normaal gebezigd wordt in galeries vernietigd.

De noodzakelijkheid om een menselijke waarnemer op te nemen in elke theorie over ruimte roept het denken op van David Bohm, een van de belangrijkste quantumfysici. In zijn visie op realiteit zag Bohm elementaire deeltjes als een verzameling zilveren ballen, waarin iedere bal iedere ander bal weerspiegelt, inclusief zichzelf. Dit als uitgangspunt nemend wordt het universum gekarakteriseerd door oneindige weerspiegeling waarbij ieder deel deel uitmaakt van al het het andere. Op dezelfde wijze opent Kluiter’s gefragmenteerde spiegelende oppervlak talloze niveaus voor reflectie en interpretatie, waarvan een mogelijke is die van een kunstenaar die de taak op zich genomen heeft op zijn eigen praktijk te reflecteren. 

[Vesna Madzoski]